همایش ملی فقه هنر
صفحه اصلی آرشیو اخبار گالری فراخوان ارسال آثار رسانه های دیگر ارتباط با ما
جلسه با آیت الله جوادی آملی
جلسه با آیت الله جوادی آملی

شورای علمی و دست‏اندرکاران همایش ملّی فقه هنر با آیت ‏الله جوادی آملی دیدار کردند. آیت‏ الله جوادی آملی در دیدار با شورای علمی و دست‏اندرکاران همایش فقه هنر، با اشاره به مسئله «نزح بئر» در تاریخ فقه که ابتدا به اجماع فقها یک حکم داشت و پس از دوره‏ای که تردیدهایی مطرح ...

شورای علمی و دست‏اندرکاران همایش ملّی فقه هنر با آیت ‏الله جوادی آملی دیدار کردند.
آیت‏ الله جوادی آملی در دیدار با شورای علمی و دست‏اندرکاران همایش فقه هنر، با اشاره به مسئله «نزح بئر» در تاریخ فقه که ابتدا به اجماع فقها یک حکم داشت و پس از دوره‏ای که تردیدهایی مطرح شد، بالاخره توسّط علامه حلّی، تغییر حکم پیدا کرد، افزود: «فقه ما این ظرفیت را دارد که تحوّل یابد و عصری بیاید که متأخّرین بگویند حکم متقدّمین در فلان مسئله، اشتباه بوده است. البته این تغییرات باید هنرمندانه و با رعایت جوانب امر،  صورت بگیرد».
ایشان در ادامه با ذکر نمونه‏هایی مانند حکم تصویرگری و مجسّمه‏سازی در فقه، تصریح کرد: «سیدناالاستاذ حضرت امام رضوان ‏الله‏ علیه می‏فرمود آن مجسّمه‏ها را در آن دوره زمانی می‏پرستیدند. الان که دیگر این‏طور نیست. مثل مسئله شطرنج که وقتی موضوع عوض می‏شود، حکم هم تغییر می‏کند».
این مفسّر قرآن کریم همچنین با تفکیک هنرهای کلامی و موسیقایی از هنرهای تجسّمی، نوع اوّل را دارای ظرفیت بالاتری برای ترسیم معانی معقول و متعالی دانست و ضمن اشاره به احکام غنا و موسیقی، جملاتی از مرحوم فاضل تونی نقل کرد که: «می‏فرمود مگر ممکن است کمال یک پیغمبر، حرام باشد؟ این شعر و آوازخوانی، کمال جناب داود علی نبیّنا و آله و علیه السّلام بود».
وی با اشاره به توسعه هنرهای تصویری و تجسّمی در جهان مسیحیّت، اضافه کرد: «خداوند متعال، یک آیه قرآن درباره تولّد مسیح علیه‏السّلام دارد که: "فتمثّل لها بشراً سویّاً". این‏ها کلّی هنر تصویری و مجسّمه از دل این معنا درآوردند. خُب ما هم ماجرای دحیه کلبی را داشتیم. آیات فراوان در تجسیم معانی اخروی داریم. ولی وضعیت ما در هنرهای تجسّمی کجاست و آن‏ها کجا؟ خود اسلام با محسوس‏کردن معانی معقول، زنده بود و هست. ولی ما تا توانستیم، گفتیم عکس و تصویر در مساجد، حرام است و ... . خُب این انسان با چه مزّه‏ای دین را درک کند؟»
این مرجع تقلید با تفکیک «هنر متنزّل» از «هنر نازل»، هنر متنزّل را عهده‏دار تبدیل معانی معقول و متعالی به قالب‏های محسوس دانست که در مقابل آن، هنر نازل صرفاً از تخیّل به محسوس می‏رسد و نه از معقول به محسوس. ایشان سپس افزود: «هنر از هر جا که منشاء بگیرد، مخاطبش را نیز به همان‏جا می‏برد. بسته به این است که معانی محسوس‏شده از کجا آمده باشند». وی با اشاره به کلمه قصار حضرت امیرالمؤمنین "قیمۀ کلّ امریء ما یُحسنه" ادامه داد: «این فرمایش یعنی ارزش هر کس، به زیباآفرینی اوست؛ به این است که معقولات را محسوس کند و نه متخیّلات را. این فرمایش حضرت امیر، به‏معنای "ما یعلمه" نیست و لذا سیّدرضی درباره این جمله حضرت می‏نویسد: "و هذه الکلمه الّتی لاتُساو لها قیمۀ و لا توزن بها حکمۀ". ارزش هرکس به هنر اوست. اگر ما بتوانیم معارف بلند قرآن را به تمثیل درآوریم، هنر اعلا و ارزش والا را نشان داده‏ایم».
ایشان در ادامه با تأکید بر این‏که «امروز بسیار محتاج چنین همایش‏هایی که به امور مشترک بین انسان و فرشته می‏پردازند، هستیم»، اضافه کرد: «مواد هنر اسلامی در معارف اسلامی فراوان داریم، اما هنوز در قالب هنر، تجسیم نشده است. این تعزیه‏های ما توسّط متدیّنین اجراء می‏شد و مردم هم تأثیر می‏پذیرفتند، اما نهایتش این بود که مقتل أبی‏مخنف و امثالهم را تجسیم می‏کرد. کجاست هنری که آن حسین‏بن‏علیِ در حدّ دعای عرفه را ترسیم کند؟» وی سپس بر ضرورت وجود هنرمندانی تأکید کرد که «بتوانند چنین معانی‏ای را از منشاء اعلای خود به عالَم محسوس درآورند و در نتیجه، مخاطبشان را به همان منشاء اعلا، ارجاع بدهند».
آیت ‏الله جوادی آملی در انتها با تشکّر از دست‏اندرکاران و شورای علمی همایش فقه هنر، برای موفقیّت این همایش دعا کردند. در ابتدای دیدار، حضرت آیت ‏الله ابوالقاسم علیدوست – دبیر علمی و رئیس هیئت علمی همایش – گزارشی از اقدامات انجام‏گرفته و اهداف مدّنظر، ارائه داد. 
همایش ملّی فقه هنر به همّت مدرسه اسلامی هنر و با همکاری برخی نهادهای علمی مانند مرکز فقهی ائمه اطهار، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، دانشگاه قم، دانشگاه تهران پردیس قم، رادیو معارف و ... و با حمایت شورای فرهنگ عمومی کشور و شورای عالی انقلاب فرهنگی در دی‏ماه امسال برگزار خواهد شد.

1394/8/23 ساعت 21:01
کد 60
لینک خبر
بازخورد